Mỹ Latin – Đấu bò tót (Bull fight – Corrida de toros)

Tôi đã tới làm việc tại Santiago de Chile (Chile), San Pedro Sula (Honduras), Mexico City và Aguascaliente (Mexico). Người Mỹ Latin thật yêu đời, nhiệt thành, mặn mà với bạn bè. Ông Gonzalez, giám đốc UNFPA Hà Nội những năm cuối 80, người Chile, nhận xét: về tính cách thì người Mỹ Latin và người Việt Nam có khá nhiều điểm giống nhau. Chiều chiều, người đổ ra đường chơi rất đông. Nhộn nhịp. Nhiều góc phố, quanh một cái máy cassette nhỏ chơi vài bản nhạc, già trẻ tụ đến nhảy múa thật hồn nhiên. Các quán café rất đông những tốp 3-4 người, đàn ghi ta trên tay, đi quanh các bàn để hát theo yêu cầu.


Các học viên người Mỹ Latin

Đấu bò tót xuất xứ từ Tây Ban Nha. Hiện nay, môn này chỉ còn lại tại rất ít nơi. Một trong số ít nơi đó bên ngoài Tây Ban Nha là Mexico. Tại Aguascalientes, gặp dịp nên tôi có đi xem một buổi đấu bò tót. Người đông nghịt, say mê la hét, rất ấn tượng. Tôi xem thấy lạ, cũng rờn rợn. Những người nhiệt thành bảo vệ động vật (như cô BB) thì phản đối kịch liệt môn đấu bò tót.

Một buổi đấu bò tót kiểu Tây Ban Nha (corrida de toros) thường gồm 6 trận, 3 võ sĩ (matador) đấu với 6 bò tót. Mỗi trận gồm 3 hiệp: 1) picadores ; 2) banderilleros; va 3) faena kéo dài khoảng 15-20 phút. Võ sĩ ít kinh nghiệm nhất đấu với bò số 1 và 4, võ sĩ dày dạn kinh nghiệm nhất đấu với bò số 3 và 6. Đội đấu gồm võ sĩ (matador) và các trợ thủ, thường có 3 banderilleros và 2 picadores. Võ sĩ mặc trang phục màu rực rỡ, áo khoác lụa thêu vàng, quần bó, mũ đen. Một bộ trang phục thi đấu gía tớI hàng ngàn đô la; một võ sĩ ngọai hạng phải có ít nhất 6 bộ cho một mùa đấu.

Những chú bò tót dữ tợn thường nặng hơn 460 kg. Bò tót đấu vớI các võ sĩ trẻ thường 3 tuổI, còn vớI các võ sĩ matadors thật thì phải ít nhất là 4 tuổi.

Các hiệu kèn trumpet dùng để điều khiển trận đấu. Hiệu thứ nhất, đội đấu vào sân. Hiệu thứ hai, bò tót vào. Trước tiên, võ sĩ matador quan sát các trợ thủ nhử bò tót bằng các khăn vàng và tím để đánh giá bò tót về tốc độ, sức, hướng tấn công, … Những đánh giá này rất quan trọng cho hiệp cận đấu cuối cùng của võ sĩ matador.


nhử bò tót


Hiệp 1 – Picadores.
Sau hiệu kèn thứ 3, các trợ thủ picadores cưỡi ngựa, mang giáo dài mũi thép (có hãm để không cho giáo đâm sâu qúa 10 cm.) Bò tót có sức húc rất khỏe. Mục tiêu của các trợ thủ picadores là làm yếu các bắp cơ húc giữa hai vai bò tót. Khi bò tót húc tới, trợ thủ picador đâm giáo vào vai bò tót. Bi đau, bò tót càng húc dữ. Chủ tịch Đấu trường đấu quyết định lúc kết thúc hiệp picadores, thường là sau khi đâm được 2 hoặc 3 lần vào vai bò tót.


trợ thủ picador đâm giáo vào vai bò tót


Hiệp 2 – Banderilleros.
Sau hiệu kèn thứ 4, các trợ thủ banderilleros mang các cặp lao ra đâm để làm yếu sức bò tót. Lao làm bằng gỗ, quấn giấy nhiều màu sắc, đầu bọc thép. Các trợ thủ banderilleros thường chạy 1/4 vòng, đợi bò tót tấn công, né tránh qua bên, rồI vươn qua sừng để phóng lao vào sống lưng bò tót. Tối đa chỉ được dùng 4 cặp lao, trong đó có 1 cặp do chính võ sĩ matador tự phóng.


trợ thủ banderilleros chuẩn bị phóng lao


lao cắm trúng sống lưng bò tót


Hiệp 3 – Faena
. Khi có hiệu kèn thứ 5, võ sĩ matador bỏ mũ đen, và ra dấu hiệu tặng cái chết của bò tót cho Chủ tịch Đấu trường hoặc cho khán giả trước khi bắt đầu vào hiệp cuối. Đây là phần ngoạn mục, đòi hỏi nhiều kỹ sảo nhất, võ sĩ matador phải thể hiện lòng qủa cảm và tài nghệ điêu luyện của mình lúc nàỵ.


võ sĩ matador cận đấu với bò tót


Hiệp faena gồm một loạt các bước đấu nhử bò tót với khăn muleta (một mảnh khăn vải dày màu đỏ máu buộc vào một que ngắn) trong tay trái, hoặc vắt trên gươm và thanh gươm trong tay phải. Một trong những bước đấu ngọan mục và cũng nguy hiểm nhất là Bước Cổ Điển (classic – còn gọi là Bước Tự Nhiên – natural): khăn muleta trong tay trái hoặc tay phải, cầm trước mặt võ sĩ để nhử bò tót. Khi bò tót húc tớI, võ sĩ vung khăn xoay quanh ngườI mình để cuốn bò tót húc theo rất sát.


Bước Cổ Điển ngoạn mục và nguy hiểm


Cuối hiệp faena, khi bò tót đã kiệt sức, võ sĩ sẽ hạ thủ bò tót. Võ sĩ đứng cách bò tót khoảng 3m, nhử bò tót tập trung vào khăn muleta giữ trong tay trái, tay phải cầm gươm nhắm vào giữa gáy bò tót. Võ sĩ tấn công, thúc gươm qua sừng và đâm ngập sâu vào gáy bò tót.


hạ thủ bò tót

Nếu gươm đâm ngập vào phần mềm tới phủ tạng, thì gọi là estocada, còn nếu đâm vào xương thì gọi là pinchazo hoặc edia-estocada. Với estocada, bò tót thường ngã gục và chết ngay. Nếu bò tót không chết, võ sĩ có thể dùng descabello, 1 con dao ngắn hình chữ thập, chém gáy, cắt đứt cột sống bò tót. Trận đấu kết thúc.

Võ sĩ có thể được Chủ tịch Đấu trường trao tặng trophies, tùy theo tài năng và kỹ sảo thi đấu, từ hạng Một Tai (One Ear), tớI Hai Tai (Two Eras), Đuôi (Tail) và Móng (Hoof). Khán giả thường cổ động để Chủ tịch Đấu trường tặng giải bằng cách vẫy khăn trắng. Khi giải đã được trao mà khán giả vẫn tiếp tục vẫy khăn, võ sĩ có thể tung trophies cho khán giả, còn khán giả thì tung hoa cho võ sĩ. Các trợ thủ của võ sĩ sẽ đi lượm hoa.

T.B. Sau khi bị hạ thủ, bò tót được kéo đi, phục vụ các quán Hamburger.


VDM, 18/3/2001

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s