Các nước Hồi giáo

Những nåm 1993 tới 1996 tôi qua làm việc tại các nước Ä Rập: Jordan, Syria, Cộng Hòa các Vương Quốc Ä Rập (UAE). Tôi tổ chức và giảng một số khóa huấn luyện về phần mềm xử lý số liệu dân số cho chuyên viên các nước trong khu vực, giúp Bộ Y tế Syria xây dựng hệ thống thông tin Y tế, giúp Bộ Kế hoạch UAE sử dụng một số phần mềm và phân tích số liệu. Tất nhiên tôi không biết nói tiếng Ả Rập, cho nên dùng tiếng Anh và thỉnh thoảng dùng tiếng Pháp khi mấy học viên Algeri và Moroco không hiểu hết tiếng Anh. Các nước Hồi gíáo Trung đông rất phong phú về lịch sử và văn hóa, cũng là nơi còn ghi lại rất nhiều Thánh tích.


<các học viên người Ả Rập – Amman, Jordan, 10/1993>

Tôi đã được thấy những cuốn Kinh Thánh lưu truyền hàng thế kỷ, bìa bằng gỗ khắc, giấy bằng da, được viết và vẽ minh họa rất công phụ; những tấm thảm dệt bằng lụa, đứng mỗi phía thấy một tổ hợp màu sắc khác nhau tuyệt đẹp và những tấm thảm tuy chỉ bằng sợi đay nhưng nhuộm bằng phẩm lá cây, đã dùng hàng trăm năm mà không hề bị phai và còn rất đẹp.

Tại Amman, Thủ đô Jordan, tôi ghé thăm triển lãm của một họa sĩ có tên tuổi người I Rắc. Đó là khoảng 3 năm sau chiến tranh Vùng Vịnh. Khi ấy ít khách, nên họa sĩ đứng nói chuyện khá lâu và rất thú vị khi biết tôi là người Việt Nam. Tranh của ông có nhiều bức thể hiện cảnh các em nhỏ vui đùa hoặc những cảnh sinh hoạt đời thường, và trên bầu trời là những trái bom. Ông bảo: Mỹ tửơng tiêu diệt được ý chí của người I Rắc, nhưng đâu có phải thế. Ông cũng nói muốn vẽ để thế giới biết và lên án Mỹ đã tàn phá cuộc sống dân thường của nước ông.

Khi tới Damascus, Thủ đô Syria, trên đường từ sân bay về thành phố, anh lái xe của Bộ Y tế biết trọ trẹ tiếng Anh, hỏi tôi: “Tướng Giáp có còn khỏe không?” làm tôi vô cùng ngạc nhiên. Trong buổi làm việc với tôi, Thứ trửơng Y tế lại hỏi chuyện về Tướng Giáp và bảo ông coi Tướng Giáp là thần tượng, là một vị anh hùng. Thật tự hào.

Phụ nữ Hồi giáo không được bắt tay đàn ông, ra đường phải che mặt, và chịu nhiều điều ràng buộc chặt chẽ. Thế nhưng, vẫn có nhiều chị mặc quần bò và váy, tô môi son, rất “hiện đại”. Tại Damascus, chị bác sĩ Vụ trửơng làm việc cùng tôi là một người như vậỵ Chị luôn nói cười, bàn cả chuyện kinh doanh du lịch với các nước XHCN cũ của đông Âu rất thỏai mái. Chị bảo: sự nghiệt ngã đối với phụ nữ chủ yếu và trực tiếp là từ phía gia đình chứ không phải từ phía xã hội.

Biển Chết – Death Sea

Tôi đã tới Biển Chết, nằm giữa thung lũng Jordan, hơn 400 m dưới mực nước biển, điểm thấp nhất trên qủa đất. Do có nhiều muối khoáng và nước mặn thật đặc biệt, nhiều người cho rằng Biển Chết có khả năng chữa bệnh rất kỳ diệu. Chúng tôi tới bờ phía Jordan, bên kia là bờ phía Israel. Vẫn đang trong giai đoạn xung đột gay gắt, nhưng khung cảnh nơi đây thì lại vẫn thấy rất thanh bình. Tôi muốn đi chơi Jerusalem, nhưng được thông báo: khi có visa của Israel trong hộ chiếu, các nước Ả Rập sẽ từ chối không cấp thị thực nhập cảnh nước họ cho mình nữa. Tôi hay phải lui tới các nước Ả Rập, nên đành từ bỏ việc đi thăm Jerusalem. Bãi biển vắng, chỉ có vài người nằm đắp cát đầy mình (chữa bệnh?), và chúng tôi tới chơi và tắm biển. Nước Biển Chết mặn chát, sánh đặc làm mắt cay xè. Cứ nằm duỗi thẳng tay chân là tự dưng mình đã nổi. Chẳng ai mang quần bơi. Quán phục vụ bán cho 5$ một quần. Quần bơi dùng xong họ có thể mua lại với giá 2$.


<bơi tại Biển Chết – 10/1993>


<cảnh mặt trời lặn – 10/1993>

Di tích cổ nổi tiếng Petra – Jordan

Petra do dân du mục Nabataean Ả Rập dựng lên từ thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên khi họ định cư nơi đây, tạo lập nền móng cho một đế chế thương mại vươn dài tới Syria.

Tượng đài gíá trị nhất Petra là tòa Khazneh, được khoét từ vách núi đá cát mềm, cao tới 40 m. Mặt tiền được làm một cách tuyệt hảo, bên trong là một phòng vuông rất rộng nối tiếp với nhiều ngăn hộc nhỏ. Do vị trí khuất, tòa Khazneh vẫn được bảo tồn một cách tự nhiên thật tốt cho tới ngày nay. Tên Khazneh có nghĩa là “báu vật” (‘treasury’). Truyền kể đây là nơi cất giữ báu vật. Thực chất tòa Khazneh được dùng làm nơi thờ cúng và đặt mộ chí.


<Mặt trước tòa Khazneh – Petra, Jordan, 10/1993>


<Đường núi quanh vùng Petra – 10/1993>

Thành cổ Jarash – Jordan

Sau Petra, thành cổ Jarash là nơi du khách tới Jordan quan tâm rất nhiều. Thành cổ Jarash là nơi ghi lại dấu ấn con người đã sinh sống liên tục từ cách đây hơn 6 ngàn 5 trăm năm. Thời hoàng kim của thành cổ Jarash là dưới Đế chế La mã và Jarash cũng là thành cổ thời La mã đẹp nhất còn lại trên thế giới. Đi thăm thành cổ Jarash, tôi thấy tiếc vì di tích lịch sử này đã không được chăm sóc xứng đáng với giá trị của nó.


<Thành cổ Jarash – Jordan, 10/1993>


<Nhà hát kiêm, đấu trường kiểu La Mã tại Jarash – 10/1993>

Kỹ thuật kiến trúc và tính toán của người xưa thật đáng khâm phục. Nhà hát ngoài trời khá to, vậy mà khi đứng tại sân khấu, nhất là nơi có bục diễn thuyết, chỉ cần nói vưà phải, thì dù ngồi chỗ nào cũng vẫn nghe được rõ.

Chuyện Cộng Hòa các Vương Quốc Ả Rập (UAE)

UAE giàu và rất ít dân. Nơi đây, là dân bản xứ là một thứ đặc quyền qúy giá. Dân bản xứ được nhận chu cấp của nhà nước, có quyền có thẻ môn bài để lập doanh nghiệp, có quyền làm lãnh đạo cũng như những việc “nhẹ nhàng” mà “quan trọng”. Khi làm việc với Bộ Kế Hoạch, tôi thấy quan chức đều là người bản xứ, còn chuyên viên thì hầu hết là người nước ngòai (đa phần từ Ai Cập). Lãnh đạo phải tìm mãi mới được một chuyên viên người bản xứ có thời gian để tham dự khóa huấn luyện (vì thiếu thành phần này thì không ổn). Nơi buôn bán, toàn thấy người nước ngoài, nhưng họ đều phải buôn bán bằng môn bài thuê lại của người bản xứ. Người nước ngoài dù giỏi và làm việc rất nhiều năm tại đây, nhưng hầu như không cơ hội vào được quốc tịch nước này. Những nước Hồi giáo nghiêm cấm rượu, làm lãnh đạo phải “gương mẫu”, nhưng khi đi ăn với người nước ngoài thì họ không ngại. Và trên chuyến máy bay rời Thủ đô Abu Dahbi, khi máy bay vừa cất cánh, mấy anh người bản xứ đã bắt đầu gọi wishky.

Xứ này khí hậu sa mạc rất khắc nghiệt, nắng, nóng, đất tòan là cát, ít mưa, thiếu nước. Buổi trưa không thể ra đường nổi. Vậy mà khi đi thăm nhiều nước về, thích cảnh thành phố có cây xanh, Nhà Vua đã hạ quyết tâm trồng hàng lọat cọ, dừa và nhiều loại cây khác dọc các khu phố. Mỗi ngày 2 lần, xe tải mang nước đi tưới câỵ khắp thành phố.


<Quan chức Bộ Kế Hoạch của UAE – 11/1995>

Đa Thê

Nhiều nước Hồi giáo Ả Rập tôi qua vẫn còn chế độ đa thê. Đàn ông được lấy tối đa là 4 vợ. Nhiều ông muốn nhưng đâu có giám lấy, bởi kèm theo việc cho lấy 4 vợ, đạo luật còn bắt buộc các ông chồng phải đối xử bình đẳng với tất cả các bà vợ của mình. Thí dụ, nếu muốn mua cho một bà một bộ áo, thì đức ông chồng cũng phải mua cho mỗi bà vợ kia một bộ áo đẹp tương tự. Anh bạn hướng dẫn du lịch của chúng tôi kể: bố anh đã gần 70, mới đây đòi lấy thêm một vợ nữa. Mấy anh em anh ta đã lạy van, xin ông đừng lấy thêm vợ. Thay vào đó, mấy anh em hứa sẽ biếu ông một chiếc ti vi màu. Một chiếc ti vi màu còn rẻ hơn chán vạn lần.

Hồi giáo tại châu Á

Đạo Hồi là Đạo có nhiều tín đồ nhất hiện nay. Quốc gia đông tín đồ Hồi giáo nhất lại là một nước thuộc châu Á: Indonesia. Tôi đã nhiều lần qua làm việc tại Indonesia và các nước châu Á Hồi giáo khác như Malaysia và Pakistan.

Malaysia có 50% dân là người Malay, 1/3 là người Hoa, số còn lại có nguồn gốc từ người Ấn độ di cư hoặc thổ dân. Sự hỗn hợp này đã là nguyên nhân của nhiều xung đột sắc tộc trong qúa khứ. Hiện nay người Malays nắm quyền lực chính trị, còn người Hoa thì có nhiều thế lực về kinh tế. Tôi gặp một thanh niên Malysia người Hoa du học tại Anh, mơ ước của anh là thành Tổng thống đầu tiên người Hoa của Malaysia. Tuổi trẻ nếu không có ước mơ thì sẽ chẳng bao giờ thành đạt.

Malaysia rất giầu khoáng sản, có trữ lượng dầu lửa và khí đốt rất lớn, đứng đầu thế giới về sản xuất dầu dừa, đứng thứ hai về sản xuất cao su tự nhiên. Malysia cũng rất thành công trong công nghiệp ô tô và điện tử, đứng đầu thế giới về sản xuất các ổ đĩa máy tính.

Năm 1414, dân mã lai chuyển đổi sang đạo Hồi (Muslim), khi nhà vua cưới Công chúa Hồi giáo xứ Sumatra. Đạo Hồi lan truyền nhanh rộng trong cả nước. Ngày nay Malaysia là một nước Hồi giáo, với hơn nủa số dân theo đạo Hồi, luật lệ Hồi giáo được tuân thủ một cách nghiêm ngặt.

Thánh đường Hồi giáo lớn nhất thế giới hiện nay là The Sultan of Selangor, xây cất xong năm 1988, gần Kuala Lumpur, Malaysia. Thánh đường này có thể chứa được tới 24 ngàn người.


<Thánh đường Sultan of Selangor – 6/1997>


<The Sultan of Selangor>

Người Hồi giáo có nhiều niềm tin kỳ lạ, mỗi ngày làm lễ tới 4 – 5 lần, rất nhiệt thành, và tại bất cứ chốn nào mĩên là đúng giờ. Nhưng cũng như tín đồ của các tôn giáo khác, những điều họ nói và họ làm không phải lúc nào cũng giống nhau. Một cô bạn Hồi giáo giúp phiên dịch cho tôi tại Malaysia bảo: họ vẫn nói những thứ Tôn giáo của họ dạy và vẫn làm những thứ mà họ thích.


VDM – 18/3/2001

2 Comments on “Các nước Hồi giáo”

  1. Viết bởi Chau Xuan Nguyen Interesting job – 10/11/2008, 13:11
    Toi la Nguyen Xuan Chau, ban cua co Thanh Chung (toi nghi co ay la ban cua toi, ko biet co ay co nghi toi la ban co ay hay ko). Nhan co Chung gioi thieu weblog cua anh, toi vao tham thi doc nhung bai dau thay la job cua anh duoc di khap noi tren the gioi, UN paid ??? Toi dinh cu o Uc (Melbourne) tu 1975 from SG.
    Anh lam ve Statistics and Computers ??.
    Han hanh duoc quen biet anh,
    Doc nhung bai va nhung hinh cua anh ve Arabs Cultures rat interesting, va South Pacific Islanders, day la nhung neighbours cua chung toi nhung it bao gio quan tam.
    Chau Nguyen
  2. Viết bởi VDM – 10/11/2008, 23:07
    Gửi anh Chau Xuan Nguyen, Vâng, nhiều nơi tôi đến là để l/v và do cơ quan yêu cầu đi. Tôi học Toán, nhưng làm nhiều về phát triển phần mềm và ứng dụng tin học. Hân hạnh được làm quen với anh.

2 thoughts on “Các nước Hồi giáo

  1. chào anh!
    rất thú vị khi được đọc bài viết này của anh, em đang tìm hiểu về văn hóa và quyền của phụ nữ ở các nước hồi giáo. Anh có thêm thông tin gì về quyền của phụ nữ ở đây thì chia sẻ cho em với.
    Thank & nice a day!!!!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: